Jak ochronić produkcję i wspomóc stado podczas fali upałów?

Artur Ujwary, Blattin Polska Sp. z o.o

Z każdym rokiem hodowcy drobiu coraz częściej stają przed wyzwaniami, jakie niosą wysokie temperatury. Zmiany klimatu przekładają się na wyższe średnie temperatury oraz wzrost częstotliwości zjawisk ekstremalnych, co bezpośrednio zagraża efektywności produkcji drobiarskiej. Choć pogody nie da się przewidzieć ani kontrolować, to środowisko wewnątrz kurnika — już tak. Odpowiednie przygotowanie pozwala zminimalizować straty i utrzymać zdrowie ptaków.

Stres cieplny – niewidoczny, lecz groźny

Stres cieplny pojawia się, gdy temperatura otoczenia przekracza możliwości ochładzania ptaków. Drób, nieposiadający gruczołów potowych, radzi sobie tylko przez przyspieszone oddychanie (tzw. zianie), które przy wysokiej wilgotności staje się nieskuteczne.

Objawy: chwiejny chód, ospałość, biegunka, wzmożone pragnienie. W skrajnych przypadkach dochodzi do niewydolności oddechowej i krążeniowej, co kończy się upadkami i stratami finansowymi.

Dlaczego drób słabo znosi upały?

• Brak gruczołów potowych – jedynym mechanizmem chłodzenia jest oddychanie.

• Izolujące pióra – utrudniają oddawanie ciepła.

• Wysoka gęstość obsady – powoduje wzrost temperatury i wilgotności wewnątrz obiektu.

• Zamknięte hale – szczególnie te bez wydajnej wentylacji są narażone na kumulację ciepła.

Przy 34 °C i 90% wilgotności ptaki odprowadzają tylko ok. 39% nadmiaru ciepła, podczas gdy przy 40% wilgotności efekt chłodzenia jest dwukrotnie lepszy.

Wykres 1. Percepcja stresu cieplnego u drobiu –  indeks termiczno-wilgotnościowy THI (Temperature-Humidity Index)

Wpływ stresu cieplnego na produkcję

Gdy temperatury rosną, drób ogranicza pobór paszy – u niosek spada przyswajalność nawet o 29% przy skoku z 20 °C do 32 °C, a nieśność może zmaleć o 22%. To z kolei obniża masę jaj i pogarsza jakość skorupek. Dodatkowo:

• niższa efektywność rozrodu,

• wzrost kosztów weterynaryjnych,

• podwyższona śmiertelność w stadzie,

• większe ryzyko chorób, np. salmonellozy, ze względu na osłabioną odporność.

Trzy filary walki ze stresem cieplnym

Optymalizacja środowiska

• Unikaj przegęszczeń – więcej miejsca redukuje temperaturę i stres.

• Zapewnij skuteczną wentylację w całym obiekcie.

• Podawaj zimną wodę – schłodzona skuteczniej obniża temperaturę ciała.

• Karmienie rano i wieczorem – ptaki chętniej jedzą w chłodniejszych porach.

• Częstsze, mniejsze posiłki – łatwiej przyswajane i trawione.

• Systemy zraszania – efektywne szczególnie przy niskiej wilgotności.

Dostosowane żywienie

Latem stosuj pasze o podwyższonej koncentracji energii (głównie z tłuszczów) oraz łatwostrawnego białka. Ważne są także:

• witaminy C i E,

• minerały i elektrolity,

• przeciwutleniacze chroniące komórki przed uszkodzeniem.
  Dobierz mieszanki do letnich warunków i uzupełnij o dodatki funkcjonalne.

Wsparcie preparatami – przykład Vilomix ThermaCon

Vilomix ThermaCon to mieszanka elektrolitów, betainy i witaminy C, stworzona z myślą o łagodzeniu skutków stresu cieplnego. Działa na trzech poziomach:

• nawodnienie komórkowe (optymalna równowaga elektrolitowa),

• regulacja termiczna (właściwości osmoregulacyjne),

• wzmocnienie odporności (wysoka dawka antyoksydantów).

Dawkowanie: 1–2 l preparatu na 1 000 l zimnej wody przed i w trakcie fali upałów. Dostępne opakowania: 5, 20 i 200 l.

Podsumowanie